Interdyscyplinarne studia wschodnie na Uniwersytecie Jagiellońskim – nowe kierunki dla przyszłych specjalistów

Jeden atak cybernetyczny może paraliżować działania urzędów. Jedna fałszywa informacja ma potencjał, by wpłynąć na wyniki wyborów. Konflikt na wschodzie Europy jest w stanie wpłynąć na ceny energii, kierunki migracji oraz ogólne poczucie bezpieczeństwa w całej UE.

Wschód nie jest już odległym zakątkiem przeszłości. To obszar, w którym mają miejsce wydarzenia mające bezpośredni wpływ na Polskę i Unię Europejską. Aby je zrozumieć, nie wystarczy przeglądać serwisów informacyjnych. Niezbędni są ludzie, którzy umieją weryfikować źródła, dostrzegać manipulacje, analizować interesy państw oraz tłumaczyć, co naprawdę dzieje się na wschodniej granicy.

Studia wschodnie to nowy, interdyscyplinarny program dostępny na Uniwersytecie Jagiellońskim, który zacznie się w roku akademickim 2026/2027. W programie uwzględnione są politologia, stosunki międzynarodowe, nauki o bezpieczeństwie oraz historia. Obejmuje on Europę Wschodnią, Rosję, Białoruś i Mołdawię, a także Kaukaz i Azję Centralną.

To nie jest kierunek, który koncentruje się na zapamiętywaniu dat. Nauka na tym kierunku zawiera analizę konfliktów, polityki państw, zagrożeń hybrydowych, propagandy i wojny informacyjnej. Dowiesz się, jaki wpływ na decyzje rządów i zachowania społeczeństw mają narracje historyczne, religia, gospodarka oraz interesy geopolityczne.

Na studiach I stopnia zdobędziesz szeroką wiedzę o regionie oraz umiejętność samodzielnej analizy wydarzeń. Studia II stopnia umożliwią Ci rozwinięcie kompetencji badawczych, ocenę ryzyka oraz krytyczną analizę politycznych narracji i mechanizmów rywalizacji hybrydowej.

Dlaczego warto?

Ponieważ znajomość wschodnich sąsiedztw Unii Europejskiej jest ważna nie tylko dla dyplomatów. Z tego korzystają także administracja publiczna, organizacje międzynarodowe, media, think tanki, organizacje pozarządowe, jak i firmy zajmujące się oceną ryzyka politycznego i gospodarczego.

Wyzwania są ogromne. Sprawdzając dane Banku Światowego, można stwierdzić, że odbudowa Ukrainy może kosztować niemal 588 miliardów dolarów w najbliższej dekadzie. Oprócz finansów wymagane będą także sprawne instytucje, międzynarodowa współpraca oraz specjaliści znający realia regionu.

Jednocześnie Ukraina coraz bardziej zbliża się do Unię Europejskiej. W czerwcu 2026 roku rozpoczęto pierwszy etap negocjacji akcesyjnych. To oznacza lata pracy nad reformami, regulacjami prawnymi, bezpieczeństwem oraz współpracą międzynarodową.

Skala zagrożeń w sferze cybernetycznej również rośnie. Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa poinformowała, że administracja publiczna odpowiadała za 38% wszystkich badanych cyberincydentów, będąc najczęściej atakowanym sektorem w UE. Z kolei Europejska Służba Działań Zewnętrznych zarejestrowała w 2024 roku ponad 500 przypadków manipulacji informacjami, które były prowadzone z wykorzystaniem co najmniej 38 tysięcy kont na 25 platformach.

Dlatego pracodawcy znacznie cenią analityczne myślenie, umiejętność oceny informacji oraz wiedzę na temat zagrożeń cyfrowych. Z raportu Future of Jobs 2025 wynika, że kompetencje związane z sieciami i cyberbezpieczeństwem będą zyskiwać na znaczeniu do 2030 roku.

Co możesz robić po tych studiach?

Możesz rozwijać swoją karierę jako:

• analityk polityczny, geopolityczny lub bezpieczeństwa,
• specjalista zajmujący się dezinformacją oraz komunikacją strategiczną,
• autor raportów dla think tanków, mediów i firm doradczych,
• specjalista w zakresie współpracy międzynarodowej,
• pracownik instytucji administracji, organizacji europejskich lub NGO,
• analityk ryzyka politycznego, społecznego bądź gospodarczego.

Studia prowadzi Katedra Badań nad Obszarem Eurazjatyckim na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ. Wydział ten posiada kategorię naukową A oraz wyróżniającą ocenę jakości kształcenia.

Jeśli interesują Cię geopolityka, bezpieczeństwo, media oraz wydarzenia wpływające na Europę, Studia wschodnie na UJ mogą być Twoim następnym krokiem. To kierunek dla tych, którzy nie tylko chcą oglądać wiadomości, ale także je zrozumieć.