NOWE ZAWODY, NOWE MOŻLIWOŚCI: STUDIUJ KRYTYKĘ WSPÓŁCZESNĄ NA UJ

Wyobraź sobie, że uruchamiasz TikToka, platformę streamingową lub portal informacyjny. W zaledwie kilka minut trafiasz na zwiastun nowego serialu, recenzję książki, fragment przedstawienia, kontrowersyjną kampanię oraz liczne komentarze. Treści pojawiają się w zastraszającym tempie, a część z nich jest tworzona przez sztuczną inteligencję. W takim otoczeniu rośnie znaczenie osób, które potrafią nie tylko ocenić, czy coś im się podoba, ale także zrozumieć i wyjaśnić dlaczego.

Właśnie dla takich ludzi Uniwersytet Jagielloński uruchamia nowy program studiów magisterskich – Krytykę współczesną – w roku akademickim 2026/2027.

Nie są to studia, których celem jest jedynie wyszukiwanie błędów i krytykowanie wszystkiego. To program skierowany do osób pragnących zgłębiać współczesną kulturę, świadomie ją oceniać i umiejętnie o niej pisać. Program łączy wiedzę z zakresu literaturoznawstwa i kulturoznawstwa z intensywną praktyką pisania, interpretacji oraz analizy tekstów i wydarzeń artystycznych.

Na UJ nauczysz się formułować własne opinie, prowadzić debaty, a także tworzyć recenzje, eseje oraz teksty interpretacyjne. Zapoznasz się z najnowszą literaturą, kulturą popularną, teatrem, filmem, serialami, grami, muzyką oraz sztukami wizualnymi. Dowiesz się także, jak funkcjonują redakcje, wydawnictwa, festiwale oraz instytucje kultury. W programie znajdziesz m.in. warsztaty krytyki współczesnej, praktyki interpretacyjne, warsztaty redakcyjne oraz krytykę teatralną, serialową i gier.

Czy to ma sens właśnie teraz? Tak, ponieważ w erze nadmiaru informacji, dezinformacji oraz treści generowanych przez AI, samo tworzenie komunikatów już nie wystarczy. Konieczni są ludzie, którzy są w stanie odróżnić wartościowe wypowiedzi od manipulacji, rozpoznać strategie retoryczne, zbadać kontekst oraz odpowiedzialnie zabrać głos. Algorytm może stworzyć poprawny tekst, jednak człowiek jest nadal niezbędny do nadania mu sensu, oceny jakości oraz zrozumienia wpływu na odbiorców.

Studia są ściśle związane z życiem kulturalnym Krakowa – Miasta Literatury UNESCO. Katedra Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki UJ współpracuje z wydawnictwami, czasopismami, portalami internetowymi oraz instytucjami artystycznymi. Dzięki temu kultura nie jest jedynie przedmiotem wykładów, lecz staje się przestrzenią działania, eksperymentowania i nawiązywania kontaktów.

Jakie możesz mieć możliwości po ukończeniu tych studiów? Zdecydowanie więcej, niż sugeruje samo słowo „krytyka”:

• pisanie i redagowanie tekstów dla mediów, portali oraz czasopism,

• praca w wydawnictwach i redakcjach,

• tworzenie podcastów, materiałów wideo oraz formatów związanych z kulturą,

• organizowanie festiwali, spotkań autorskich i projektów kulturalnych,

• działanie w teatrach, muzeach, domach kultury oraz organizacjach społecznych,

• angażowanie się w edukację, animację kultury oraz komunikację instytucji,

• rozwijanie własnej działalności krytycznej, literackiej czy medialnej.

Krytyka współczesna na UJ to program dla osób ciekawych świata, które nie pragną bezrefleksyjnie przeglądać kolejnych treści. Jeżeli posiadasz własne zdanie, interesujesz się kulturą i chcesz nauczyć się wyrażać swoje myśli w sposób przekonujący – tutaj możesz przekształcić swoją pasję w profesjonalne umiejętności.